«Φωτιά» οι τιμές στα καύσιμα στην Πέλλα

 γράφει ο Μιλτιάδης Παπαδημητρίου

Είδος πολυτελείας η βενζίνη και το πετρέλαιο για Γιαννιτσά, Έδεσσα, Σκύδρα και Αριδαία

«Πονοκέφαλος» οι συνεχείς ανατιμήσεις για νοικοκυριά, επαγγελματίες και αγρότες. Ξεπέρασε το φράγμα των 2 ευρώ η αμόλυβδη στην περιοχή μας, ενώ το πετρέλαιο κίνησης στραγγαλίζει την τοπική παραγωγή και τις μεταφορές εν μέσω της θερινής περιόδου.

Σε οικονομική ασφυξία ο Νομός Πέλλας

Σε ιδιαίτερα δυσχερή και οικονομικά ασφυκτική θέση έχουν περιέλθει τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις, οι αυτοαπασχολούμενοι αλλά και ο ογκώδης αγροτικός κόσμος του Νομού Πέλλας, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης ανοδικής τροχιάς που καταγράφουν τις τελευταίες εβδομάδες οι τιμές των υγρών καυσίμων. Με τις διαδοχικές ανατιμήσεις να διαδέχονται η μία την άλλη, η αμόλυβδη βενζίνη καθώς και το πετρέλαιο κίνησης τείνουν να μετατραπούν σε απρόσιτα είδη πολυτελείας για τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών στα τέσσερα μεγάλα αστικά και παραγωγικά κέντρα του νομού: τα Γιαννιτσά, την Έδεσσα, τη Σκύδρα και την Αριδαία.

Το ψυχολογικό και οικονομικό φράγμα των 2,00 ευρώ ανά λίτρο για την απλή αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων έχει πλέον καταρριφθεί με χαρακτηριστική ευκολία στα περισσότερα πρατήρια της Πέλλας. Την ίδια στιγμή, η αμόλυβδη 100 οκτανίων καλπάζει ανεξέλεγκτα προς τα 2,18 έως 2,28 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης (diesel) –το οποίο αποτελεί την «καρδιά» των αγροτικών μεταφορών και των τοπικών επιχειρήσεων διανομής– έχει σταθεροποιηθεί σε πρωτοφανή υψηλά επίπεδα.

Η Ακτινογραφία των Τιμών στα Πρατήρια του Νομού Πέλλας

Σύμφωνα με το εκτεταμένο ρεπορτάζ και την αυτοψία που πραγματοποίησαν τα «Νέα της Πέλλας» σε δεκάδες πρατήρια υγρών καυσίμων κατά μήκος του νομού, η εικόνα διαμορφώνεται ιδιαιτέρως επιβαρυμένη, παρουσιάζοντας μάλιστα σημαντικές διακυμάνσεις από περιοχή σε περιοχή.

1. Γιαννιτσά: Αστική πίεση και μεγάλες καθημερινές μετακινήσεις

Στο μεγαλύτερο αστικό κέντρο του νομού, τα Γιαννιτσά, οι τιμές της απλής αμόλυβδης 95 οκτανίων κυμαίνονται από 1,938 έως 2,099 ευρώ το λίτρο, με τη μέση τιμή να διαμορφώνεται στα 2,012 ευρώ. Η καθημερινή μετακίνηση των εργαζομένων προς τη Θεσσαλονίκη αλλά και προς τις γύρω βιομηχανικές μονάδες μεταποίησης φρούτων έχει μετατραπεί σε δυσβάσταχτο μηνιαίο κονδύλιο.

«Για να πας και να έρθεις καθημερινά στη δουλειά σου από τα Γιαννιτσά προς την περιοχή της Χαλκηδόνας ή τη Θεσσαλονίκη, απαιτείται πλέον ένας μισός μισθός μόνο για τη βενζίνη», δηλώνει στα «Ν.Π.» απελπισμένος ιδιωτικός υπάλληλος.

2. Έδεσσα: Ορεινό ανάγλυφο και αυξημένο μεταφορικό κόστος

Στην πρωτεύουσα του νομού, την Έδεσσα, η κατάσταση εμφανίζεται ακόμη πιο επιβαρυμένη λόγω του ανάγλυφου της περιοχής και των αποστάσεων από τα κεντρικά διυλιστήρια. Η αμόλυβδη 95 οκτανίων καταγράφει τιμές από 1,955 έως 2,125 ευρώ το λίτρο (μέση τιμή 2,035 ευρώ), ενώ η αμόλυβδη 100 οκτανίων αγγίζει το εξωφρενικό ποσό των 2,280 ευρώ. Παράλληλα, οι επαγγελματίες του τουρισμού στην Έδεσσα εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους, καθώς οι επισκέπτες του Σαββατοκύριακου περιορίζουν τις εξορμήσεις τους λόγω του διπλού κόστους (καύσιμα και διόδια).

3. Σκύδρα: Το κομβικό σημείο της διαλογής και των μεταφορών

Η Σκύδρα, ως το κατεξοχήν διαμετακομιστικό και βιομηχανικό κέντρο της Πέλλας με τα δεκάδες διαλογητήρια και ψυγεία φρούτων, πλήττεται καίρια από την αύξηση του πετρελαίου κίνησης. Οι τιμές του diesel κίνησης στη Σκύδρα κυμαίνονται από 1,795 έως 1,940 ευρώ το λίτρο. Οι μεταφορείς και οι οδηγοί φορτηγών δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης βλέπουν τα λειτουργικά τους έξοδα να εκτινάσσονται στα ύψη εν μέσω της κορύφωσης της συγκομιδής των ροδάκινων και των νεκταρινιών.

4. Αριδαία και Αλμωπία: Πρωτογενής τομέας υπό καθεστώς ασφυξίας

Στην Αριδαία και τα χωριά του Δήμου Αλμωπίας, η τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων κινείται σταθερά από 1,949 έως 2,110 ευρώ το λίτρο (μέση τιμή 2,025 ευρώ). Εδώ, το μεγαλύτερο πρόβλημα εστιάζεται στις μετακινήσεις των αγροτών από τα αστικά κέντρα προς τα αγροτεμάχια και τα κερασοχώρια της ορεινής Αλμωπίας. Το κόστος για τα αγροτικά μηχανήματα και τα φορτηγάκια μεταφοράς προϊόντων έχει καταστήσει την καλλιέργεια ασύμφορη για δεκάδες παραγωγούς της περιοχής.

Συγκριτικός Πίνακας Μέσεων Τιμών Καυσίμων ανά Δήμο

Περιοχή / Δήμος	Αμόλυβδη 95 (Μέση Τιμή)	Αμόλυβδη 100 (Μέση Τιμή)	Diesel Κίνησης (Μέση Τιμή)
Γιαννιτσά	2,012 € / L	2,215 € / L	1,855 € / L
Έδεσσα	2,035 € / L	2,250 € / L	1,880 € / L
Σκύδρα	2,008 € / L	2,205 € / L	1,860 € / L
Αριδαία	2,025 € / L	2,230 € / L	1,870 € / L

Πρωτογενής Τομέας & Μεταποιήσεις: Το Κόστος που «Τσακίζει» την Πέλλα

Ο Νομός Πέλλας αποτελεί μία από τις πλέον παραγωγικές αγροτικές περιφέρειες της χώρας, με βαριά βιομηχανία στην παραγωγή, συσκευασία και εξαγωγή φρέσκων φρούτων (συμπύρηνο και επιτραπέζιο ροδάκινο, κεράσια, βερίκοκα, δαμάσκηνα). Η τρέχουσα χρονική περίοδος –τέλη Ιουλίου– συμπίπτει με την απόλυτη κορύφωση της συγκομιδής.

Η κατακόρυφη αύξηση στην τιμή των καυσίμων επιβαρύνει την παραγωγική διαδικασία σε τρία διαφορετικά επίπεδα:

1. Κόστος Καλλιέργειας και Συγκομιδής: Τα αγροτικά τρακτέρ, τα ψεκαστικά συγκροτήματα και οι γεννήτριες άρδευσης καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες πετρελαίου. Η αύξηση του πετρελαίου κίνησης συμπαρασύρει και το αγροτικό πετρέλαιο, αυξάνοντας το καλλιεργητικό κόστος ανά στρέμμα κατά 25% έως 30% σε σχέση με την προηγούμενη διετία.
2. Εσωτερικές Μεταφορές: Η καθημερινή μεταφορά δεκάδων τόνων φρούτων από τα χωράφια της Αλμωπίας, της Σκύδρας και των Γιαννιτσών προς τα συσκευαστήρια και τα κονσερβοποιεία απαιτεί συνεχή χρήση φορτηγών. Το αυξημένο κόστος καυσίμων απορροφά το όποιο περιθώριο κέρδους είχε απομείνει στον παραγωγό.
3. Διεθνείς Μεταφορές και Εξαγωγές: Τα ψυγεία μεταφοράς που ξεκινούν από την Πέλλα με προορισμό τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης επιβαρύνονται με εκατοντάδες πρόσθετα ευρώ ανά δρομολόγιο, καθιστώντας τα ελληνικά φρούτα λιγότερο ανταγωνιστικά έναντι των ευρωπαϊκών.

«Δεν αντέχουμε άλλο. Μαζεύουμε τα ροδάκινα και τα κεράσια και στο τέλος της ημέρας τα χρήματα που εισπράττουμε δεν καλύπτουν ούτε τα καύσιμα για τα τρακτέρ και τα ημιφορτηγά μας. Αν η Πολιτεία δεν παρέμβει άμεσα στο αγροτικό πετρέλαιο, τα χωράφια στην Πέλλα θα εγκαταλειφθούν.»

— Δηλώσεις εκπροσώπου Αγροτικού Συλλόγου Δήμου Πέλλας στα «Ν.Π.»

Το Πρόβλημα των Διοδίων και των Αποστάσεων

Μπορεί τα τελευταία χρόνια οι οδικές υποδομές να βελτιώνουν την ασφάλεια των μετακινήσεων, ωστόσο για τους κατοίκους της Πέλλας το ταξίδι ή η μετακίνηση εκτός νομού έχει καταντήσει απλησίαστο όνειρο. Οι «τσιμπημένες» τιμές των διοδίων στον άξονα προς Θεσσαλονίκη και την Εγνατία Οδό, σε συνδυασμό με την ανηφορική πορεία της βενζίνης, συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.

Την ώρα μάλιστα που η θερινή τουριστική περίοδος βρίσκεται στο ζενίθ της, οι σημερινές τιμές των καυσίμων μετατρέπουν τις οικογενειακές διακοπές για τη μέση οικογένεια της Έδεσσας ή των Γιαννιτσών σε ακατόρθωτη αποστολή. Ακόμη και μια απλή κυριακάτικη εξόρμηση προς τις κοντινές ακτές της Χαλκιδικής ή της Πιερίας απαιτεί πλέον προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 70 με 90 ευρώ μόνο για καύσιμα και διόδια.

Γιατί Παραμένουν «Εξωφρενικές» οι Τιμές: Ο Ρόλος του ΕΦΚ και της Φορολογίας

Ένα από τα πλέον εξοργιστικά στοιχεία της παρούσας κρίσης είναι το γεγονός ότι οι τιμές παραμένουν σε εξωφρενικά επίπεδα τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) όσο και στην περιφέρεια όπως η Πέλλα. Αν και η Θεσσαλονίκη βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τα διυλιστήρια Διαβατών, οι τιμές στην κεντρική Μακεδονία δεν παρουσιάζουν την αναμενόμενη αποκλιμάκωση.

Ο καθοριστικότερος παράγοντας για τη διαμόρφωση της υψηλής τελικής τιμής στην αντλία παραμένει η βαριά φορολογική αρχιτεκτονική της χώρας:

• Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ): Ανέρχεται σταθερά στα 0,70 ευρώ ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη, ανεξάρτητα από τη διακύμανση της διεθνούς τιμής του αργού πετρελαίου.
• Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ 24%): Επιβάλλεται όχι μόνο επί της καθαρής αξίας του καυσίμου, αλλά και επί του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, δημιουργώντας το φαινόμενο της διπλής φορολόγησης («φόρος επί του φόρου»).

Ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, περισσότερο από το 55% έως 60% της τελικής τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής στα πρατήρια των Γιαννιτσών, της Έδεσσας, της Σκύδρας και της Αριδαίας κατευθύνεται απευθείας στα κρατικά ταμεία μέσω φόρων!

Επιπλέον, όπως καταγγέλλουν παράγοντες της αγοράς καυσίμων στην Πέλλα, παρατηρείται το διαχρονικό ασύμμετρο φαινόμενο: οι αυξήσεις στις διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου μεταφέρονται σχεδόν ακαριαία (εντός 24ώρου) στις αντλίες των πρατηρίων, ενώ οι μειώσεις χρειάζονται εβδομάδες για να αποτυπωθούν στην τελική τιμή λιανικής.

Απόγνωση στους Καταναλωτές και τους Επαγγελματίες

Μιλώντας στα «Νέα της Πέλλας», ιδιοκτήτης πρατηρίου στην είσοδο της Σκύδρας επισημαίνει:

«Ο κόσμος πλέον δεν γεμίζει το ρεζερβουάρ. Έρχονται και βάζουν 10, 15 ή 20 ευρώ. Βλέπεις ανθρώπους με οικογένειες να μετρούν τα ρέστα τους. Κι εμείς ως πρατηριούχοι βρισκόμαστε σε απόγνωση, καθώς το περιθώριο κέρδους μας είναι καθηλωμένο σε μερικά λεπτά του ευρώ, ενώ η κατανάλωση όγκου πέφτει συνεχώς. Τα κεφάλαια κίνησης που απαιτούνται για να γεμίσουμε μια δεξαμενή έχουν διπλασιαστεί.»

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στον τομέα των ταξί και των τοπικών συγκοινωνιών (ΚΤΕΛ Πέλλας). Τα λειτουργικά έξοδα έχουν εκτιναχθεί, την ώρα που η αγοραστική δύναμη των πολιτών είναι ήδη εξασθενημένη από τις ανατιμήσεις στα είδη πρώτης ανάγκης και στα σούπερ μάρκετ.

Κραυγή Αγωνίας για Απαιτούμενες Παρεμβάσεις

Μπροστά σε αυτή την αδιέξοδη κατάσταση, φορείς της Πέλλας –συμπεριλαμβανομένων των Εμπορικών Συλλόγων Γιαννιτσών, Έδεσσας, Αριδαίας, καθώς και των Αγροτικών Συλλόγων– ζητούν επιτακτικά από την κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία τη λήψη άμεσων μέτρων ελάφρυνσης:

1. Προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα για τις περιφέρειες της επαρχίας που εξαρτώνται απόλυτα από τις οδικές μεταφορές.
2. Μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα από το 24% στο 13% για να συγκρατηθούν οι τιμές κάτω από το όριο των 1,80 ευρώ.
3. Άμεση επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο με απλοποιημένες διαδικασίες και αύξηση των κονδυλίων για τους παραγωγούς της Πέλλας.
4. Εντατικοποίηση των ελέγχων από τη ΔΙΜΕΑ και τους μηχανισμούς της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας για την πατάξη της αισχροκέρδειας και της νοθείας στα καύσιμα.

Όσο τα μέτρα αυτά καθυστερούν, η τοπική οικονομία της Πέλλας θα συνεχίσει να δοκιμάζεται σκληρά, με τη βενζίνη και το πετρέλαιο να λειτουργούν ως «θηλιά» στον λαιμό των νοικοκυριών, των αγροτών και των επιχειρήσεων της περιοχής μας.

 

γράφει ο Μιλτιάδης Παπαδημητρίου /neapellas.gr